Spilliforrit (e. malware) er forrit sem er hannað til að valda skaða: stela gögnum, njósna um þig eða ná stjórn á tækinu þínu. Það kemst oft inn í síma eða tölvu án þess að þú takir eftir því. Fyrir eigendur rafmynta er hættan sérstaklega mikil, því færslur á bálkakeðjuBálkakeðjaOpin færsluskrá þar sem færslur eru geymdar í bálkum og hver bálkur vísar í þann á undan, svo ekki er hægt að breyta eldri færslum án þess að það sjáist. verða ekki afturkallaðar.
Spilliforrit sem beinast að rafmynt
- Klippiborðsræningjar (e. clipboard hijackers) fylgjast með því sem þú afritar. Þegar þú afritar veskisfangVeskisfangRuna af bókstöfum og tölustöfum sem þú gefur upp til að taka á móti rafmynt, svipað og reikningsnúmer í banka. skipta þeir því út fyrir fang svikara, svo þú límir inn rangt fang án þess að taka eftir því.
- Gagnaþjófar (e. infostealers) leita að vistuðum lykilorðum, innskráningum í vafranum og skrám sem gætu geymt endurheimtarorðEndurheimtarorðRöð 12 eða 24 orða sem allir lyklar veskisins eru reiknaðir út frá, svo hver sem hefur orðin getur endurheimt veskið og tekið rafmyntina., og senda svikurunum.
- Fölsuð veskisöpp líta út eins og þekkt veski. Þegar þú slærð inn endurheimtarorðin berast þau beint til svikaranna.
- Lyklaskrifarar (e. keyloggers) skrá allt sem þú slærð inn á lyklaborðið.
- Fjaraðgangsforrit gefa öðrum stjórn á tölvunni. Svikarar biðja fólk oft sjálfir um að setja þau upp, til dæmis AnyDesk.
Hvernig berst það inn?
Spilliforrit leynast oft í viðhengjum, fölsuðum niðurhölum, ólöglegum afritum af forritum og leikjum, vafraviðbótum og auglýsingum sem vísa á falskar síður. VefveiðarVefveiðarSvik þar sem svikahrappar þykjast vera traust fyrirtæki eða stofnun til að fá þig til að gefa upp lykilorð, kortaupplýsingar eða endurheimtarorð. eru algengasta leiðin: skilaboð sem fá þig til að smella á tengil eða sækja skrá.
Hvernig verst þú?
- Sæktu öpp aðeins í opinberar app-verslanir eða á vef framleiðandans, og athugaðu nafn útgefandans.
- Uppfærðu stýrikerfi, vafra og öpp reglulega.
- Berðu veskisfang alltaf saman staf fyrir staf eftir að þú límir það inn.
- Sláðu endurheimtarorð aldrei inn á vefsíðu. Í vélbúnaðarveskiVélbúnaðarveskiLítið tæki sem geymir einkalykla án nettengingar og undirritar færslur inni í tækinu, svo lyklarnir fara aldrei yfir í tölvuna eða símann. fara lyklarnir aldrei inn á tölvuna.
- Leyfðu engum að fá fjaraðgang að tækinu þínu.
Ef þig grunar að tæki sé sýkt skaltu hætta að nota það í fjármál og leita aðstoðar. CERT-IS, netöryggissveit Íslands, tekur við tilkynningum um netárásir.
Ritstjórn Myntkaupa skrifar allt efni Rafmyntaskólans og yfirfer það reglulega. Efnið er til fræðslu og er ekki fjárfestingarráðgjöf. Ritstjórnarstefna. Uppfært 2. nóvember 2026.