Ávöxtun (e. return) er það sem eign skilar þér á tilteknu tímabili. Hún getur komið í formi vaxtaVextirGjaldið sem lántaki greiðir fyrir að fá peninga lánaða og það sem sparifjáreigandi fær fyrir að lána þá. Yfirleitt gefnir upp sem hlutfall á ári., arðs eða hækkunar á verði eignarinnar, og hún getur líka verið neikvæð. Ávöxtun er yfirleitt gefin upp sem hlutfall: ef þú kaupir eign á 100.000 kr. og hún er 108.000 kr. virði ári síðar er ávöxtunin 8%.
Ólíkir mælikvarðar
- Nafnávöxtun er ávöxtunin í krónum, án tillits til verðbólgu.
- Raunávöxtun er ávöxtunin þegar verðbólgan hefur verið dregin frá. Ef eign hækkar um 8% á ári þegar verðbólgan er 6% er raunávöxtunin um 2%. Sama hugsun liggur að baki raunvöxtumRaunvextirVextir að frádreginni verðbólgu. Raunvextir sýna hvort sparnaður vex í raun að verðgildi eða rýrnar, þótt krónunum fjölgi..
- Ávöxtun á ársgrundvelli gerir kleift að bera saman tímabil af ólíkri lengd. 20% hækkun á tveimur árum jafngildir um 9,5% á ári.
- Ávöxtun eftir skatt. Af vöxtum, arði og söluhagnaði greiða einstaklingar 22% fjármagnstekjuskatt, svo minna stendur eftir en uppgefna talan segir.
Ávöxtun og áhætta
Almenna reglan í fjármálum er sú að meiri von um ávöxtun fylgi meiri áhætta. Innstæða á bankareikningi skilar litlu en sveiflast ekkert. Hlutabréf og rafmyntir geta skilað miklu meira, en þau geta líka tapað miklu. SveiflurSveiflurMælikvarði á hve mikið og hve hratt verð eignar hækkar og lækkar. eru oft notaðar sem mælikvarði á áhættuna.
Með tímanum getur ávöxtun safnast upp, því ávöxtunin sjálf fer að skila ávöxtun. Það kallast vaxtavextirVaxtavextirVextir sem reiknast líka af áður áföllnum vöxtum. Upphæðin vex því hraðar og hraðar með tímanum, hvort sem um sparnað eða skuld er að ræða..
Það sem gott er að vita
- Fyrri ávöxtun segir ekkert um framtíðina. Þess vegna fylgir viðvörun um það flestum kynningum á fjárfestingum.
- Loforð um mikla og örugga ávöxtun eru viðvörunarmerki. Engin raunveruleg fjárfesting er bæði mjög arðbær og áhættulaus. Slík loforð eru algengasta beitan í fjárfestingasvikumFjárfestingasvikSvik þar sem lofað er miklum og öruggum hagnaði af fjárfestingu, oft í rafmynt, en svikahrappar taka einfaldlega peningana sem lagðir eru inn..
- Kostnaður skiptir máli. Gjöld og verðbil draga úr ávöxtuninni, ekki síst ef oft er keypt og selt.
Ritstjórn Myntkaupa skrifar allt efni Rafmyntaskólans og yfirfer það reglulega. Efnið er til fræðslu og er ekki fjárfestingarráðgjöf. Ritstjórnarstefna. Uppfært 2. nóvember 2026.